Ζωηφόρος

Ο χωρισμός και η περιουσία, του Νίκου Σηφουνάκη

Ο χωρισμός και η περιουσία

του Νίκου Σηφουνάκη*

από την «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» της 05/10/2008

Αυτές τις μέρες, με την αποκάλυψη των κτηματομεσιτικών δραστηριοτήτων του μοναχού Εφραίμ και της Μονής Βατοπεδίου, επανήλθε στην επικαιρότητα το θέμα του διαχωρισμού Εκκλησίας -κράτους και το ξεχασμένο, αλλά τεράστιο πρόβλημα της λεγόμενης εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας.

*Η κατοχή και η επιχειρηματική εκμετάλλευση της γης είναι ένα ισχυρό μέσο εξουσίας. Ετσι, στο όνομα του «Θεού», η βασική θεώρηση του Μοναχισμού που βασίζεται στην ακτημοσύνη έχει προ πολλού απεμποληθεί. Αυθαίρετα κτίσματα νομιμοποιούνται, περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως νύκτωρ βαπτίζονται εντός σχεδίου, δασικές εκτάσεις χωρίς να έχουν καεί βαπτίζονται χορτολιβαδικές, με ενέργειες σεβάσμιων μοναχών από κοινού με θεοσεβούμενους υπουργούς, και άλλα πολλά σε όλα τα μέρη της χώρας.

Η επίσημη πολιτεία είναι, όμως, εκείνη που σε τελική ανάλυση δημιουργεί ή ενδίδει σ' αυτή την κληρικοοικονομικοπολιτική συναλλαγή.

*Η Εκκλησία -όπως η ίδια ισχυρίζεται- κατέχει 1,3 εκατομμύρια στρέμματα, ή 855 χιλιάδες στρέμματα σύμφωνα με τα στοιχεία της ελληνικής πολιτείας, την οποία διαχειρίζεται ανεξέλεγκτα ή με τη συνεργασία και με τις ευλογίες του Δημοσίου. Μέσω της διεύρυνσης της ιδιοκτησίας της, η Εκκλησία αποσκοπεί στη διασφάλιση οικονομικής και πολιτικής εξουσίας.

*Δυστυχώς τα όποια βήματα έγιναν προς την κατεύθυνση του ξεκαθαρίσματος μιας ερμαφρόδιτης και νοσηρής κατάστασης δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Είναι πρωτοφανές επί 21 χρόνια να διατηρούνται ανενεργοί δυο νόμοι, βάσει των οποίων μεταφέρεται ο έλεγχος και η διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας στο κράτος. Θα μπορούσε επιεικώς να δεχθεί κανείς ότι για τα αστικά ακίνητα απαιτείται λεπτομερής εργασία για το ξεκαθάρισμά τους, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο για τις δασικές και αγροτολιβαδικές εκτάσεις, για τις οποίες από το 1987 ο νόμος Τρίτση είχε προβλέψει την πλήρη μεταβίβασή τους στο Δημόσιο.

*Η από τότε αρνούμενη τη διευθέτηση ηγεσία της Εκκλησίας δρα ανενόχλητη, πουλά, ή καλύτερα ξεπουλά, με αμφιλεγόμενους τίτλους ιδιοκτησίας εκτάσεις-φιλέτα, αποχαρακτηρίζει και οικοπεδοποιεί μεγάλες εκτάσεις, στήνει επιχειρηματικές δραστηριότητες-real estate και, το χειρότερο και προκλητικότερο, επεμβαίνει και αποτρέπει την αξιοποίησή τους από δήμους ή το Δημόσιο.

Η καταγραφή της μοναστηριακής περιουσίας που έγινε πριν από 21 χρόνια σαφώς δεν είναι πλήρης. Εκτός καταγραφής έμεινε το μεγαλύτερο μέρος, το οποίο αφορά τις μικρότερες των πενήντα στρεμμάτων εκτάσεις, αφού τότε καταγράφηκαν μόνο οι μεγάλες εκτάσεις της περιουσίας.

*Επιβεβαίωση των παραπάνω αποτελεί η δήλωση πριν από δέκα χρόνια των εκπροσώπων 8 μονών, οι οποίες προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και οι οποίοι αποτίμησαν την αξία της ανεκμετάλλευτης μοναστηριακής περιουσίας στα 7,4 τρισ. ευρώ.

Υπάρχει, λοιπόν, νόμος ο οποίος, παρά τις όποιες ατέλειες, επιτέλους κάποτε πρέπει να ενεργοποιηθεί και να σταματήσει η κακοδιαχείριση αυτής της κοινής, σε τελική ανάλυση, περιουσίας.

*Ο νόμος Τρίτση -χωρίς να υπεισέρχεται στην αξία ή την αυθεντικότητα των όποιων πατριαρχικών χρυσόβουλων ή των επαίσχυντων μωαμεθανικών φιρμανιών, προϊόν βεβαίως συναλλαγής με τον κατακτητή- διέπεται από μια απλούστατη αρχή: «Η κυριότητα της μοναστηριακής περιουσίας περνά στο Δημόσιο εκτός από τις εκτάσεις που περιβάλλουν τις μονές σε ακτίνα 200 μέτρων».

*Δύο δεκαετίες μετά, η αδράνεια και η ένοχη ανοχή του Δημοσίου επιτρέπουν να γίνονται χιλιάδες μεταβιβάσεις δασικών, αγροτολιβαδικών και λοιπών εκτάσεων, μάλιστα με εντατικούς ρυθμούς, σύμφωνα με τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, και δρομολογείται το ξεπούλημα χωρίς κανέναν έλεγχο σε όλη την επικράτεια του κοινού πλούτου των Ελλήνων.

*Στις μέρες μας, η ελληνική πολιτεία βρίσκεται μπροστά σε μια ώριμη συγκυρία. Η εποχή του εκβιασμού έχει τελειώσει. Ο λαϊκισμός του μακαρίτη Χριστόδουλου Παρασκευαΐδη έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, τα πράγματα έχουν, ευτυχώς, αλλάξει. Στην περίφημη καταγγελτική του φράση στα 1987, «Τι θέλει επιτέλους η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ελλάδας, να μας πάρει και τα καντήλια;», υπάρχει η απάντηση εκ των πραγμάτων.

*Η ελληνική πολιτεία πληρώνει ετησίως πάνω από τριακόσια (300) εκατομμύρια ευρώ για τη μισθοδοσία των λειτουργών της Εκκλησίας και εκατοντάδες εκατομμύρια για τη συντήρηση της κτιριακής υποδομής της και άλλα πολλά. Αν το πολλαπλασιάσουμε με τις δεκαετίες που το πράττει, τότε το κράτος θα έχει λαμβάνειν επιπροσθέτως.

Αν την εποχή του Α. Τρίτση το νομοσχέδιό του στην εισαγωγική έκθεση ανέφερε μεταξύ άλλων «περί κοινωνικοποιήσεως της εκκλησιαστικής περιουσίας και του εκδημοκρατισμού της διοίκησής της», στα 2008 ο τίτλος του σχετικού νομοσχεδίου θα μπορούσε αντίστοιχα να είναι «Για τη διάσωση από την άφρονα εκποίηση της αποκαλούμενης εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας και τον ισοσκελισμό των εξόδων του Δημοσίου προς της Εκκλησία».

*Αν πράγματι είναι αληθές ότι από το 100% της εκκλησιαστικής περιουσίας, κατά τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους -αφαιρουμένου του ποσοστού της αγροτικής μεταρρύθμισης του Ελ. Βενιζέλου- έχει απομείνει μόλις το 4%, τότε η ελληνική Δικαιοσύνη έχει μεγάλο έργο μπροστά της. Τότε σαφώς επιβάλλεται να ελεγχθεί η προέλευση και η φαύλη διαχείριση των μεγάλων ιερών τραπεζικών καταθέσεων, των ιερών μετοχών και των ιερών επενδύσεων real estate και να δημοσιοποιηθεί η σημερινή κατάστασή τους. Το απόστημα έσπασε και πρέπει να καθαρίσει.

*Η ελληνική πολιτεία δεν πρέπει να οπισθοχωρήσει αυτή τη φορά. Ας ακολουθήσει την πρακτική του ισπανού πρωθυπουργού Θαπατέρο, ο οποίος πέραν του απόλυτου διαχωρισμού Εκκλησίας-κράτους, που βεβαίως προϋπήρχε, προχώρησε και στην κατάργηση της χρηματοδότησης του ισπανικού Δημοσίου προς τα καθολικά σχολεία, επιβάλλοντας στους λειτουργούς της Καθολικής Εκκλησίας να ασχολούνται αποκλειστικά με τα του οίκου τους.

*Δεν ευελπιστούμε σε πολιτική ρήξεων από μια συντηρητική κυβέρνηση. Ευελπιστούμε, όμως, η επερχόμενη προοδευτική πλειοψηφία αυτή τη φορά, με σαφήνεια και αποφασιστικότητα, να πράξει το πρέπον, χωρίς συμβιβασμούς.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ είναι βουλευτής Λέσβου του ΠΑΣΟΚ.

 

Αγιολογιο

Αγιον Ορος

Αγιοι της Λεσβου

Register

User Registration